Wat leiders kunnen leren van een zwerm vogels
10 september 2026 

Wat leiders kunnen leren van een zwerm vogels

Wat als een zwerm vogels ons meer kan leren over leiderschap en samenwerken dan nóg een managementmodel?

Tijdens een wandeling door het Oudeland van Strijen gaat leiderschapscoach Viktor Steijger in gesprek over bevlogenheid, samenwerken en de kunst van vertragen. Boven hem vliegen spreeuwen, ganzen, kieviten en een enkele buizerd.

Al wandelend ontstaat een verrassende parallel tussen wat zich boven onze hoofden afspeelt en wat we iedere dag tegenkomen in organisaties.

Wie vliegt er eigenlijk voorop?

Waarom wisselen ganzen van koppositie? Hoe kan een zwerm razendsnel van richting veranderen zonder dat één vogel voortdurend de baas is? En waarom lijkt samenwerken soms juist beter te gaan wanneer niet iedereen precies hetzelfde doet?

Het zijn vragen die opvallend dicht in de buurt komen van de dagelijkse praktijk van leiders en teams.

Want ook daar gaat het over richting geven en volgen. Over het verdelen van energie. Over vertrouwen op elkaar. En over weten wanneer je zelf voorop moet vliegen en wanneer het beter is om ruimte te maken voor een ander.

Bevlogen zijn is iets anders dan altijd maar doorgaan

Het gesprek raakt daarmee aan een ander actueel vraagstuk: hoe blijf je bevlogen zonder opgejaagd te raken?

In veel organisaties wordt bevlogenheid gemakkelijk gekoppeld aan energie, ambitie en prestaties. Maar duurzaam floreren vraagt óók om herstel, vertraging en aandacht. Niet voortdurend harder vliegen, maar af en toe waarnemen wat er om je heen gebeurt.

Hoe zorg je ervoor dat mensen niet alleen presteren, maar elkaar ook dragen? Hoe voorkom je dat snelheid belangrijker wordt dan richting? En hoeveel ruimte geef jij jezelf en anderen om vanuit eigen kracht te werken?

Minder sturen, beter waarnemen

Misschien vraagt goed leiderschap daarom soms niet om harder werken, meer sturen of sneller beslissen.

Misschien begint het juist bij beter waarnemen, vertrouwen, afstemmen en op het juiste moment vertragen.

Een gedachte uit het gesprek vat dat prachtig samen:

“Teams bloeien als iedereen kan vliegen vanuit de eigen vleugelslag.”

Dat betekent niet dat iedereen zijn eigen koers vliegt. Juist niet. De kracht zit in het samenspel: ruimte voor ieders eigenheid én het vermogen om voortdurend af te stemmen op het geheel.

En hoe vliegt jouw team?

Misschien is dit daarom een mooie vraag om even bij stil te staan:

Vliegt jouw team samen omdat het moet, of beweegt het samen omdat mensen elkaar werkelijk aanvoelen?

Lees het bijzondere gesprek met Viktor Steijger en ontdek wat vogels ons kunnen leren over bevlogenheid, samenwerking en persoonlijk leiderschap.

Op je plek in de zwerm

Lees het volledige boekfragment →

Dit fragment is afkomstig uit Bevlogen met Vitamine V – De lessen van vogels voor een geïnspireerd leven van Adriaan Sleeuwenhoek, uitgegeven door Unieboek | Het Spectrum.

Over de schrijver
Reactie plaatsen