Let juist meer op de man en niet op de bal!

95% van de mensen ziet geen gezichtsexpressies bewust!

‘Stephen, waarom missen we zoveel signalen tijdens onze communicatie? Waarom letten de meesten mensen op de inhoud van wat gezegd is, en niet op wat er voor je neus gebeurt?’ Deze vraag kreeg ik laatst op mijn tweedaagse training ‘Mensen leren lezen’ waar ik zowel gezichtsexpressies (micro-expressies) als lichaamssignalen (macro-expressies) behandel.
Ik kan er kort over zijn:

Let juist meer op de man en niet op de bal!

We hebben onszelf aangeleerd veel over de inhoud te communiceren, dat is lekker veilig. Iedereen in zijn eigen expertise. Maar wie veel op de bal let, mist een hoop cruciale informatie. Als je daar niks mee doet, is dat een gemiste kans om het gesprek te verrijken met de taal van emoties die zich voordoen. Ik zeg altijd maar zo: het menselijk lichaam is een soort reclamebord dat ‘adverteert’ via gebaren en signalen. Het geheim? Het zoogdierenbrein is de heilige graal van lichaamstaal. Het zoogdierenbrein ofwel je limbische brein is het meest eerlijke brein, en dat kun je niet sturen. De neocortex daarentegen is in staat om oneerlijk te zijn. En met dat ‘limbisch observeren’ daar kun je je voordeel mee doen.

Het menselijk lichaam is een soort reclamebord dat ‘adverteert’ via gebaren en signalen.

Dit is cruciaal voor iedereen die met mensen werkt. Trouwens, wie jonge kinderen heeft zal het zeker herkennen. Als je die extra taal erbij meeneemt in je interactie, kun je andere uitkomsten krijgen. Beroepsmatige intuïtie is de professionele nummer 1 tool voor beveiligers, gunningverleners, politie, professionele begeleiders zoals coaches, psychologen en maatschappelijk werkers, management en assessors.

Waarom? Om aan te kunnen voelen wanneer een ander getriggerd wordt of kwetsbaar terrein geraakt wordt. Waar er spanning op komt. Dat is een ‘lekkage’ of ‘hotspot’ en een aanwijzing dat er iets gebeurt aan de overkant. Wat zich offstage afspeelt bij de ander, kan veel bruikbare informatie voor het gesprek opleveren.
Veel mensen missen dat moment en gaan verder op de inhoud.

Het goede nieuws is: in de loop van de millennia hebben wij het vermogen ontwikkeld andermans lichaamstaal te lezen. Mensen waren evolutionair gezien niet succesvol omdat ze de sterkste waren. We hadden juist succes omdat we goed konden samenwerken. Samen kregen we dingen voor elkaar zoals jagen op groot wild. Alleen was dit nooit gelukt. In deze wereld met hoge informatie- en werkdruk is die eigenschap wat weggezakt vanwege vele afleidingen. Ik help mensen graag om de onuitgesproken taal van het lichaam te herkennen om daarmee geslaagde interventies te doen, ongeacht je rol. Je observatiespieren kun je trainen.
In mijn coach- en trainingspraktijk maak ik er dagelijks dankbaar gebruik van.

Beroepsmatige intuïtie is de professionele nummer 1 tool voor beveiligers, gunningverleners, politie, professionele begeleiders, management, adviseurs en assessors.

Je hoeft niet per se hoog empathisch aangelegd te zijn. Leren te kijken en vooral te duiden wat er aan de overkant gebeurt, dat kun je ontwikkelen. Het is een vaardigheid waarbij je je signaalgevoeligheid op een functioneel niveau brengt om meer uit je communicatie te halen.


Sterker nog: Mensen leren lezen heeft aanknopingspunten voor vier 21e eeuwse vaardigheden (zoals ontwikkeld door Stichting Kennisnet en Stichting Leerplan Ontwikkeling):

  • Samenwerken
  • Communiceren
  • Kritisch denken
  • Sociale & culturele vaardigheden

Op zich geen nieuwe vaardigheden, maar volgens experts en kenners wel onmisbare soft skills die we hard nodig hebben in een tijd met allerlei maatschappelijke innovaties en trends zoals kunstmatige intelligentie, robotisering en digitalisering.

Beroepsmatige intuïtie opbouwen: drie detecteertips

Een fatsoenlijk stel ogen op steeltjes zou handig zijn. Zeg maar het draaiende type, zoals buitenaardse wezens hebben in B-films. Als we ogen op steeltjes hadden, zouden we veel te weten komen over waarom mensen opeens reageren zoals ze doen: ‘O, nu begrijp ik waarom jij denkt dat ik in de defensie schiet. Ik laat ook een gestrest gezicht zien.’

Slim detecteren, hoe doe je dat dan?
Wie kan jouw gezicht zien? Iedereen?
Wie kan jouw gezicht niet zien? Jij!

We zenden ontzettend veel informatie uit door middel van onze gezichtsuitdrukkingen. Maar ons eigen gezicht is een dode hoek. Een dode hoek is wat we niet bij ons zelf opmerken en wat anderen wel kunnen zien.
We weten wel hoe we eruit zien in de badkamerspiegel, maar niet hoe we er van buiten uitzien, in actie als we in gesprek zijn met andere mensen en emotioneel reageren in gesprekken. Een hedendaagse professional heeft zelfkennis en reflecteert continu op zijn eigen triggers en weet waar hij geraakt kan worden.

Onze 2-daagse training “Mensen leren lezen”, is gebaseerd op het Facial Action Coding System van
dr. Paul Ekman en het gedachtegoed van Joe Navarro.

Hier alvast drie detectietips:
1. Small talk is juist wèl waardevol
2. Leer een gemaksgezicht te onderscheiden van een ongemaksgezicht
3. Eerlijkheids- en oneerlijkheidssignalen onderscheiden

Tip 1. Small talk is juist wèl waardevol
Veel mensen slaan het liefst de small talk over en praten liever niet over koetjes en kalfjes. Dat is een gemiste kans, want juist door de ander te observeren in zijn baseline kun je zien hoe de ander signalen uitzendt als hij relaxt is. Als die ander later in het gesprek afwijkend gedrag door onderliggende emoties laat zien, is dat een aanwijzing om door te vragen.

Tip 2. Leer een gemaksgezicht te onderscheiden van een ongemaksgezicht
Ons gezicht heeft 44 spieren die allemaal meebewegen met bepaalde emoties. Het is al een grote stap voorwaarts als je kunt lezen dat een gezicht stress uitdrukt of gemak. Leer van de betreffende persoon zijn twee standen te doorgronden en benut daarbij ook de tip 1.

Tip 3. Eerlijkheids- en oneerlijkheidssignalen onderscheiden
Als mensen overtuigd zijn van wat ze zeggen, praten ze met hun handen.
Gebaren met opgerichte open handpalmen duiden in het algemeen op eerlijkheid, onschuld, openheid of gastvrijheid. Dit noemen we illustrators ofwel eerlijkheidssignalen. Als mensen plotseling gaan friemelen, krabben, lippen likken, aan sieraden zitten of aan zelfaanraking doen, is dat een moment waarop er sprake kan zijn van manipulators ofwel liegsignaal. Dat moet je natuurlijk wel checken, maar dit is een hot spot waar je dan wat mee moet. “Ik zie dat er iets gebeurt bij je, klopt dat?’

Kijk anders even naar hoeveel hot spots je ziet in het filmpje over Bergwijn.

Wij wensen je rijkere gesprekken met deze non-verbale soft skills.


Niet pluis-gevoel, spot de gorilla!

Verklein je blinde vlek, leer verborgen kansen te benutten.

“Ik wist dat er iets niet klopte, maar ik was gefocust op de inhoud.”

Deze opmerking krijg ik vaak terug op de training Mensen leren lezen waar ik zowel gezichtsexpressies (=micro-expressies) als lichaamssignalen (=macro-expressies) behandel. Ik zie dat veel mensen wel iets registreren, maar het vaak niet duiden of er wat mee doen.

“Veel mensen kijken wel, maar observeren niet.”

We hebben onszelf aangeleerd veel over de inhoud te communiceren. Tel daarbij de jachtigheid en werkdruk met een agenda vol afspraken, dan zijn mensen geneigd om op de automatische piloot te vliegen.
En buiten dat, veel mensen hebben nu eenmaal een inhoudelijke oriëntatie.
Geloof me, bij iedereen is er wel ‘een hoek af’. Er scheelt bij iedereen wel wat.
In rollen en functies worden we allemaal geconfronteerd met de noodzaak om een aantal zaken op ons te nemen waar we van nature geen talent voor hebben.
Maar wie alleen een inhoudelijke bril opzet, mist een hoop verborgen kansen.
Echter, je communicatierepertoire heb je overal nodig. Als je een onderontwikkelde observatiespier hebt, ga je een hoop kansen of wendingen missen die zich voordoen.

“Geloof me, bij iedereen is er wel ‘een hoek af’.
Er scheelt bij iedereen wel wat.”

Ik ben al lange tijd groot fan van Richard Wiseman, hoogleraar psychologie, die paranormale verschijnselen onderzoekt en thema’s als kans, verandering, bedrog en overtuiging. In zijn boekklassieker ‘Zie jij de gorilla?’ legt hij uit hoe je verborgen kansen kunt zien en benutten. Het boek is geschreven voor iedereen die wel eens zegt: ‘had ik daar maar aan gedacht’ en die wil leren om kansen te zien en te benutten. Wiseman noemt dit ‘de onzichtbare gorilla’s kunnen zien’.

“Blinde vlekken: het mechanisme waardoor we kansen en mogelijkheden niet zien.”

– Richard Wiseman, auteur ‘Zie jij de gorilla?’-

Ik weet dat het mogelijk is om te leren blinde vlekken uit te schakelen zodat je het maximale kunt halen uit de kansen in je privéleven en op je werk, je vernieuwende ideeën kunt bedenken en flexibel kunt reageren op issues.

Onze 2-daagse training “Mensen leren lezen” is gebaseerd op de wetenschappelijke ontdekkingen van dr. Paul Ekman. Ekman is gespecialiseerd in het lezen van gezicht, lichaam en stem om de waarheid en leugens bloot te leggen in criminele onderzoeken. De fascinerende drama serie LIE TO ME is geïnspireerd op zijn gedachtegoed.

Hier alvast drie tips om meer gorilla’s te spotten:

  1. Ontwikkel een derde zintuig
  2. Kom in een krampvrije modus
  3. Leer illustrators en manipulators te duiden

Tip 1. Ontwikkel een derde zintuig
Een rivier zonder oevers is een moeras. Talent heeft ook oevers nodig. Hefboomvaardigheden zijn de oevers
van talent. Het zijn vaardigheden die je helpen om meer uit je talent te halen. Een hefboomvaardigheid zoals ‘een derde zintuig’ ontwikkelen vraagt een stuk meer inspanning dan het ontwikkelen van taakgericht talent, maar als je die helemaal onder de knie hebt, zal dat leiden tot een hoge professionaliteit. Leer naast te kijken ook te observeren. Maar als het inzetten ervan leidt tot meer effectief zijn in je talent, is de energiebalans positief. Ik zeg: breng dit op een haalbaar en functioneel niveau, hier kun je stappen maken!

Tip 2. Kom in een krampvrije modus, wees present
Zorg dat je in een relaxte modus komt. Kom ruim op tijd, bereid je vooraf goed voor en wees present in het hier-en-nu. Bedenk voor je zelf hoe dat voor jou het beste werkt en doe daar meer van.
Hier zit je grootste winst!
Leer jezelf aan om ook de werkruimte te scannen en hoe iedereen erbij zit. Benut je mentale bandbreedte voor een deel ook op het groepsproces. Je kijkt bijvoorbeeld regelmatig rond naar de aanwezigen en benoemt wat er zich aandient in het proces met elkaar.

Tip 3. Leer illustrators en manipulators te duiden
Als mensen overtuigd zijn van wat ze zeggen, praten ze met hun handen. Gebaren met opgerichte open handpalmen duiden in het algemeen op eerlijkheid, onschuld, openheid of gastvrijheid. Dit noemen we illustrators ofwel eerlijkheidssignalen. Het gaat erom dat je de afwijking van hun normale gedrag gaat zien ofwel de baseline. Als mensen plotseling gaan friemelen, krabben, lippen likken, aan sieraden zitten of aan zelfaanraking doen, is dat een moment waarop er sprake kan zijn van manipulators ofwel liegsignaal.
Dat moet je natuurlijk wel checken, het is een hot spot waar je wat mee moet.
“Ik zie dat er iets gebeurt bij je, klopt dat?’

Wij wensen je veel extra gorilla’s toe.


Open trainingen 2021

2020 gaat de geschiedenis in als een veelbewogen jaar.

Een jaar waarin we tijdens de lockdown en alle coronamaatregelen flink zijn en nog steeds worden getest op wendbaarheid.
Blijf je hangen in klagen en afwachten of kies je voor aanpakken?

Neem de regie in eigen hand!
Bijvoorbeeld door het volgen van één van onze open trainingen.

Open trainingen 2021
Wij bieden een interessant programma open trainingen gericht op talentontwikkeling en wendbaarheid.

Praten als brugman: leer om je ideeën en standpunten krachtiger over te brengen. Naast gelijk hebben ook gelijk krijgen!

Realiseer je dromen met NLP: denken in mogelijkheden en omzetten in acties; de kracht van positivisme en omdenken.

Relaxt werken met focus: krijg grip op je timemanagement voor meer plezier, overzicht en balans in je werk.

Regisseur van leven en loopbaan: een mix van inzichten, tips, actiepunten en handvatten voor meer wendbaarheid op je werk en in je loopbaan!

Grenzen stellen, vergroot je zelfvertrouwen: assertief zijn = je grenzen aangeven en beschermen, aan de slag met je werkgewoonten, mindset, gedrag en communicatiestijl.

Mensen leren lezen: communicatie gaat niet alleen over verbaal, maar de non-verbale wereld is zeker zo belangrijk. Leer via gedragsobservatie herkennen wat iemand niet zegt!

Breng jezelf ‘to the next level’: leiderschapstraining of een werk-aan-jezelf-week als springplank naar jezelf ontwikkelen op persoonlijk, coachend en resultaatgericht leidinggeven

Certificeringstraining ‘Wendbaar Werken‘: leer hoe je mensen of teams kunt begeleiden in wendbaar werken

Door te klikken op de naam van de training vind je alle informatie en geplande trainingsdata.

Geïnteresseerd?
Ben je geïnteresseerd maar niet in de gelegenheid? Je kunt ons altijd benaderen, zodat we samen naar een oplossing kunnen zoeken. Deze trainingen kunnen natuurlijk ook in-company verzorgd worden of in een 1-op-1 coachingstraject. Neem dan contact met ons op, we bespreken graag de mogelijkheden: 0186-640711